رییس جمهوری قانون امور گمركی را ابلاغ کرد

رییس جمهوری "قانون امور گمركی" را كه در مجلس شورای اسلامی تصویب و به تائید شورای نگهبان رسید، برای اجرا ابلاغ كرد.
به نقل از پایگاه اطلاع رسانی دولت، بر اساس این قانون، گمرك جمهوری اسلامی ایران سازمانی دولتی تابع وزارت امور اقتصادی و دارایی است كه به‌عنوان مرزبان اقتصادی كشور نقش محوری و هماهنگ‌كننده را در مبادی ورودی و خروجی كشور دارد.
طبق این قانون گمرگ جمهوری اسلامی ایران مسؤول اعمال حاكمیت دولت در اجرای قانون امور گمركی و سایر قوانین و مقررات مربوط به صادرات و واردات و عبور(ترانزیت) كالا و وصول حقوق ورودی و عوارض گمركی و مالیات های مربوطه و الزامات فنی و تسهیل تجارت است.
گمرك جمهوری اسلامی ایران برای انجام وظایف قانونی خود، سطوح واحدهای اجرائی موردنیاز را بدون رعایت ضوابط و تقسیمات كشوری و ماده (30) قانون مدیریت خدمات كشوری، متناسب با حجم و نوع فعالیت ها تعیین می‌كند.
تشكیلات گمرك و واحدهای اجرائی متـناسب با وظایف و مأموریت های محوله توسط گمرك جـمهوری اسلامی ایران تهیه می‌شـود و پس از تأیید وزیر اموراقتصادی و دارایی به تصـویب هیأت وزیران می‌رسد.
بر اساس این قانون، وظایف و اختیارات گمرك ایران به‌شرح ذیل است:
• اعمال سیاست های دولت در زمینه صادرات و واردات و عبور كالا
• تشخیص و وصول حقوق ورودی و سایر وجوه قابل وصول قانونی توسط گمرك ایران
• انجام تشریفات قانونی ترخیص و تحویل كالا به صاحب یا نماینده قانونی وی و بررسی اسناد ترخیص به منظور احراز صحت شرایط ترخیص و وصول كسر دریافتی یا استرداد اضافه دریافتی
• كنترل و نظارت بر امر عبور كالا از قلمرو كشور
• اجرای قوانین و مقررات مرتبط با بازارچه‌های مرزی، مرزنشینان و پیله‌وران
• اعمال مقررات گمركی درباره معافیت ها و ممنوعیت ها در بخش های صادرات قطعی، صادرات موقت، واردات قطعی، واردات موقت، كران بری (كابوتاژ)، عبور داخلی كالا، انتقالی، معاملات پایاپای مرزی، فروشگاه های آزاد، بسته‌ها و پیك های سیاسی و پست بین‌الملل
• اجرای قوانین و مقررات مربوط به تخلفات و قاچاق گمركی، كالاهای متروكه و ضبطی
• پیش‌بینی و فراهم كردن زیرساخت های مورد نیاز برای اجرا و استقرار سامانه‌ها، رویه‌ها و روش های نوین همچون پنجره واحد در فعالیت های گمركی
• جمع‌آوری، تجزیه و تحلیل و انتشار آمار میزان واردات و صادرات كالا
• بررسی و شناخت موانع نظام گمركی و برنامه‌ریزی درجهت رفع آنها
• اظهارنظر درباره پیش‌نویس طرح ها، لوایح، تصویبنامه‌های مرتبط با امورگمركی
• اتخاذ روش های مناسب جهت هدایت و راهبری دعاوی حقوقی و قضائی در رابطه با امور گمركی
• آموزش كاركنان و نظارت و انجام بازرسی اعمال و رفتار كاركنان گمرك، كشف تخلف و تقصیرات اداری آنان
• بازرسی از واحدهای اجرائی گمركی و نظارت برعملكرد آنها و ساماندهی كمی و كیفی مبادی ورودی و خروجی
• رسیدگی و حل اختلافات ناشی از اجرای قانون و مقررات گمركی فی‌مابین گمرك و صاحب كالا برابر قوانین و مقررات مربوطه
• گسترش ارتباطات بین‌المللی، انعقاد تفاهمنامه و موافقتنامه‌های گمركی دو یا چندجانبه، عضویت و تعامل فعال با سازمان های بین المللی و گمركی با رعایت اصل هفتاد و هفتم (77) قانون اساسی و قوانین مربوطه
• رعایت توصیه‌های سازمان جهانی گمرك، قراردادهای بازرگانی و توافقنامه‌های منعقده یا پایاپای در چهارچوب قوانین و مقررات مربوطه
• رعایت مفاد قانون اجرای سیاست های كلی اصل چهل و چهارم (44) قانون اساسی به‌منظور واگذاری امور غیرحاكمیتی گمركی به بخش های خصوصی و تعاونی
• استفاده از فناوری های نوین و تجهیز اماكن گمركی به ابزارهای پیشرفته جهت افزایش كارایی و بهبود انجام تشریفات گمرکی
• تمهیدات لازم برای تسهیل امور تجاری، تشویق صادرات و گسترش عبور كالا
• تسهیل فرآیندهای گمركی با هدف توسعه گردشگری
• انجام سایر وظایف گمركی به‌موجب این قانون و یا سایر قوانین و مقررات
بر این اساس، رییس كل گمرك ایران از سوی وزیر امور اقتصادی و دارایی منصوب می‌شود و به عنوان بالاترین مقام اجرایی گمرك در چهارچوب قوانین و مقررات قانونی مربوطه، اداره امور گمرك، پیشنهاد تشكیلات و بودجه، استخدام، عزل و نصب كارمندان، نقل و انتقال آنان از واحدی به واحد دیگر، نمایندگی گمرك در همه مراجع قانونی و حقوقی باحق توكیل به غیر و ارجاع به داوری در موارد لزوم و اعمال نظارت برحسن اجرای وظایف محوله به گمرك را زیر نظر وزیر امور اقتصادی و دارایی برعهده دارد.همچنین وی همتراز مقام های موضوع بند (د) ماده (71) قانون مدیریت خدمات كشوری است.
همچنین گمرك مجاز است هرگونه مطالبات قطعی خود ناشی از اجرای این قانون را از اشخــاص به سازمان امور مالیاتی اعلام كند تا سازمان یاد شده آن را براساس قانون مالیات های مستقیم و آیین‌نامه اجرایی و اصلاحیه‌های بعدی آن وصول كند.

*فناوری اطلاعات و ارتباطات
بر اساس این قانون، گمرك موظف است امكانات به‌كارگیری فناوری اطلاعات و ارتباطات را با رعایت قوانین تجارت الكترونیك و مدیریت خدمات كشوری در اجرای وظایف خود فراهم آورد.

*تضمین
به استثنای هزینه انجام خدمات كه بلافاصله وصول می‌شود، میزان تضمین اخذ شده برای وصول حقوق ورودی برای كالاهای مجاز معادل حقوق ورودی متعلقه و برای سایر كالاها معادل حقوق ورودی متعلقه به‌علاوه نصف تا سه برابر ارزش كالا است كه حسب مورد توسط گمرك تعیین می‌شود.

*تشریفات و كنترل های گمركی
به موجب این قانون، به منظور حصول اطمینان از رعایت مقررات گمركی، همه كالاهایی كه به قلمرو گمركی وارد یا از آن خارج می‌شود، مشمول تشریفات و كنترل های گمركی با استفاده از شیوه‌هایی مانند مدیریت خطر، بازرسی های منظم یا اتفاقی، به‌كارگیری تجهیزات و شیوه‌های نوین بازرسی، روش های مبتنی بر حسابرسی و در موارد استثنایی بدرقه یا مراقبت است.
همچنین به‌منظور تسهیل و تسریع در انجام تشریفات گمركی در مبادی ورودی و خروجی، نمایندگان وزارتخانه‌ها و سازمان های مسوول سایر كنترل ها موظفند تحت نظارت گمرك اقدام كنند. سایر كنترل ها مانند بازرسی های پزشكی، دامپزشكی، گیاهی، استانداردهای فنی و كیفیت باید به‌صورت هماهنگ و تحت نظارت گمرك ساماندهی شود. برخی از این كنترل ها به‌منظور تسهیل تجارت بین‌المللی می‌تواند با هماهنگی قبلی به گمرك واگذار شود یا در مكان دیگری به تشخیص گمرك صورت گیرد.

*الزامات سامانه (سیستم) هماهنگ شده
بر اساس این قانون، وزارت امور اقتصادی و دارایی موظف است اصلاحات مربوط به سامانه هماهنگ شده توصیف و كدگذاری كالا، یادداشت های توضیحی آن و اصلاحات بعدی را در قالب آیین‌نامه پیشنهاد كند و به تصویب هیأت‌وزیران برساند و اصلاحات مزبور را در روزنامه‌های كثیرالانتشار آگهی و در تارنمای(وب‌سایت) اختصاصی گمرك درج كند.

*ارزش كالای ورودی(وارداتی)
ارزش گمركی كالای ورودی در همه موارد عبارت است از ارزش بهای خرید كالا در مبدأ به اضافه هزینه بیمه و حمل و نقل(سیف) به اضافه سایر هزینه‌هایی كه به آن كالا تا ورود به اولین دفتر گمركی تعلق می‌گیرد كه از روی سیاهه خرید یا سایر اسناد تسلیمی صاحب كالا تعیین می‌شود و براساس برابری نرخ ارز اعلام شده توسط بانك مركزی در روز اظهار است.

*ارزش گمركی كالای صدوری(صادراتی)
طبق این قانون، ارزش گمركی كالای صدوری، عبارت است از قیمت فروش كالا برای صدور به اضافه هزینه بیمه، باربری و حمل‌ و نقل و سایر هزینه‌هایی كه به آن كالا تا خروج از قلمرو گمركی تعلق می‌گیرد و از روی سیاهه و اسناد تسلیمی صادركننده تعیین می‌شود. در صورت عدم ارائه اسناد و یا نامتناسب بودن ارزش اظهار شده به‌دلایل مستند، گمرك ارزش كالای صدوری را با استعلام از مراجع ذی‌ربط و براساس قیمت عمده‌فروشی آن در بازار داخلی به اضافه هزینه‌هایی كه تا خروج از قلمرو گمركی به آن تعلق می‌گیرد تعیین می كند.

*قواعد مبدأ
بر این اساس، كشور مبدأ كالا كشوری است كه كالا در آن تولید یا ساخته و به‌منظور اعمال اهداف تعرفه‌ای گمركی، محدودیت های مقداری یا هر اقدام دیگر مرتبط با امر تجارت در آن، به‌كار گرفته می‌شـود. قواعد مبدأ براساس ضوابط سازمان تجارت جهانی و مورد تأیید شورای همكاری گمركی در آیین‌نامه اجرائی این قانون تعیین می‌شود.

*تشریفات قبل از اظهار
بر اساس این قانون، شركت های حمل ‌و نقل موظفند هنگام ورود وسیله نقلیه به قلمرو گمركی، دو نسخه اظهارنامه اجمالی تنظیم و به هریك از آنها نسخه‌ای از فهرست كل بار و در صورت نیاز، بارنامه‌های (راهنامه‌های) هر ردیف از فهرست كل بار را ضمیمه و به گمرك و مرجع تحویل‌گیرنده كالا تسلیم كنند و در صورت خالی بودن وسیله نقلیه، اظهارنامه اجمالی با تصریح بر خالی بودن تسلیم كند. اظهارنامه اجمالی باید به زبان فارسی و طبق نمونه‌ای كه گمرك ایران با هماهنگی مراجع تحویل‌گیرنده تهیه می‌كند، بدون حك و اصلاح و قلم‌خوردگی تنظیم شود.

*نگهداری كالا در اماكن گمركی
منظور از انبارهای گمركی اعم از انبار مسقف، غیرمسقف و محوطه، اماكنی است كه برای نگهداری كالاهای ورودی و صدوری تأسیس و توسط مراجع تحویل‌گیرنده كالا اداره می‌شود. هر جا ضرورت های تجاری ایجاب كند گمرك اجازه تأسیس این انبارها را صادر و ترتیبات كنترل های گمركی را تعیین می‌كند. مراجع تحویل‌گیرنده كالا ملزمند مفاد این قانون را رعایت كنند.
بر اساس این قانون، مسؤولیت حفظ و نگهداری كالای موجود در انبارهای گمركی از هنگام تحویل گرفتن تا زمان تحویل دادن آن با مرجع تحویل‌گیرنده كالا است. مرجع تحویل‌گیرنده مكلف است كالای موجود در انبارهای گمركی را در مقابل خطرات ناشی از آتش‌سوزی، اشتعال و انفجار بیـمه كند و حق بیمه مربوطه را به هنگام ترخیص از صاحب كالا وصول كند.
درصورتی كه كالای تحویلی به انبارهای گمركی به‌موجب بیمه‌نامه معتبر كه شماره آن باید در هنگام تحویل كالا در اظهارنامه اجمالی یا بیانیه یا اسناد معتبر دیگر به مرجع تحویل‌گیرنده اعلام شود، بیمه باشد، تا زمانی كه بیمه‌نامه مزبور دارای اعتبار است، كالا تحت پوشـش آن است و برای این مدت حق بیمـه توسط مرجع تحویل‌گیرنده دریافت نمی‌شود.

*انبارهای اختصاصی، انبارها و سردخانه‌های عمومی رسمی و گمرك اختصاصی
منظور از انبار اختصاصی انباری است خارج از انبارهای گمركی كه كالای گمرك نشده متعلق به شخص خاص با شرایط مقرر در این فصل در آن نگهداری می‌شود. صاحب كالا می‌تواند كالای گمرك نشده متعلق به خود را به منظور انجام یا اتمام تشریفات گمركی در انبار اختصاصی تحت نظارت نزدیكترین گمرك طبق شرایط مقرر در این فصل نگهداری كند.

*كالای متروكه، ضبطی (ضبط شده) و واگذاری به گمرك
به موجب این قانون ، كالای متروكه موضوع ماده (24) این قانون و كالای ضبطی و واگذاری به گمرك، توسط سازمان جمع‌آوری و فروش اموال تملیكی به ‌عنوان مسؤول فروش كالای متروكه و ضبطی با رعایت مقررات مربوطه به فروش می‌رسد.

*تشریفات و شرایط عمومی اظهار و ترخیص
همچنین خروج كالا از اماكن گمركی مستلزم انجام تشریفات گمركی است. تشریفات گمركی كالای ورودی در اولین گمرك مجاز انجام می‌شود. گمرك ایران گمرك های مجاز برای انجام تشریفات مختلف گمركی را اعلام می‌كند.

*رویه‌های گمركی
بر اساس این قانون، كالای وارده به قلمرو گمركی را می‌توان برای یكی از منظورهای زیر اظهار كرد:

• ورود قطعی
• ورود موقت
• ورود موقت برای پردازش
• مرجوعی (اعاده به خارج از كشور)
• عبور خارجی
• عبور داخلی
بر اساس این قانون، عملیاتی كه از طرف گمرك و اشخاص ذی‌ربط نسبت به اظهارنامه و كالای مربوط به آن انجام و منتهی به صدور پروانه گمرك در موارد بندهای بالا می شود تشریفات قطعی گمركی و در مورد بند (ج) تشریفات غیرقطعی گمركی تلقی می‌شود.

*كالای مسافری
منظور از مسافر در این قانون شخصی است كه با گذرنامه یا اجازه عبور یا برگ تردد از راه های مجاز به قلمرو گمركی وارد یا از آنها خارج می‌شود. اشخاص زیر مسافر تلقی می گردند:
• شخص غیرمقیم ایران كه به طور موقت به قلمرو گمركی وارد یا از آن خارج می شود.
• شخص مقیم ایران كه از قلمرو گمركی كشور خارج (مسافر خروجی) یا به آن وارد (مسافر ورودی) می شود.
بر اساس این قانون، مسافران غیرمقیم ایران می‌توانند علاوه بر لوازم شخصی كه به طور قطعی قابل ترخیص است، اشیائی از قبیل جواهرآلات شخصی، اشیاء قابل حمل از جمله دوربین عكاسی و فیلمبرداری با مقدار متناسب فیلم و نوار یا ملزومات آن، پروژكتور فیلم یا اسلاید، دوربین چشمی، آلات موسیقی، ضبط و پخش به همراه نوار و لوح فشرده، گیرنده رادیویی، تلویزیون، ماشین تحریر، ماشین حساب، رایانه شخصی، كالسكه بچه، صندلی چرخدار(ویلچر)، لوازم و تجهیزات ورزشی، تلفن همراه، جعبه وسایل كمكهای اولیه، تجهیزات پزشكی قابل‌حمل مورد نیاز مسافر و قایق پارویی را كه بر اساس آیین‌نامه اجرائی تعیین می‌گردد طبق رویه ورود موقت با ارائه تضمین به قلمرو گمركی وارد كند.
همچنین مسافران غیرمقیم ایران می توانند وسیله نقلیه شخصی خود را با رعایت مقررات مربوطه طبق رویه ورود موقت به قلمرو گمركی كشور وارد كنند. ایرانیان مقیم خارج درصورتی می توانند از مقررات این ماده استفاده كنند كه قبل از ورود به ایران حداقل سه ماه در خارج از كشور اقامت داشته باشند.

*مرسولات پست بین المللی
طبق این قانون، مرسولات پستی همه اشیائی است كه برطبق قوانین پستی كشور یا اتحادیه جهانی پست توسط پست قبول، مبادله و توزیع می شود و شامل مراسلات و امانات به شرح ذیل است:
• مراسلات پستی، نامه، كارت پستال، مطبوعات، نمونه های تجارتی، نوار و لوح فشرده پرشده و مانند آنها است.
• امانات پستی، همه بسته های پستی است به استثناء مراسلاتی كه از لحاظ بسته بندی، وزن و كرایه پستی تابع ضوابط خاص خود باشد.

*مبادله كیسه های مرسولات پستی
بر این اساس، كیسه های پستی حاوی مرسولات پستی باید هنگام ورود به گمرك های مرزی و ارسال به خارج در دفاتر مبادله پستی به وسیلة گمرك، نظارت و مهر و موم و پلمب شود.

*مرسولات ارسالی به خارج كشور
بر اساس این قانون، همه مرسولات ارسالی به خارج از كشور كه مشمول نظارت گمركی است باید با فرم‌های CN22، CN23، CP71 و CP72 كه توسط ارسال كننده تكمیل می شود همراه باشد فرم‌های یاد شده كه اظهارنامه های گمركی مرسولات پستی تلقی و بررسی گمـركی براساس آن انجام می شود توسط ادارات پـست در اختیار فرستنده قرار می گیرد.

*مرسولات وارده از خارج كشور
این قانون، درصورتی كه مرسول ها از نظر گمرك مشكوك باشد میتواند از مأمور پست بخواهد كه آن‌را باز نماید. در این مورد فرم مخصوص حاكی از باز شدن و تعیین مشخصات كالا طبق نمونه تعیین شده از ناحیه گمرك ایران، به بسته مزبور الصاق میشود.

*مرسولات پستی مشمول حقوق ورودی
بر این اساس ، مرسولات پستی وارده از خارج كشور كه مشمول پرداخت حقوق ورودی هستند باید در انبارهای متعلق به پست كه تحت نظارت گمرك می باشند، نگهداری شوند.
همچنین دفاتر پست مكلفند فهرست مرسولات پستی كه طبق مقررات پست، متروكه تلقی میشوند با درج كلیه مشخصات براساس اظهارنامه های گمركی مخصوص مرسولات پستی تنظیم و به همراه كالا به انبارهای گمركی تحویل دهند. شركت پست مكلف است جهت نگهداری كالای متروكه فضایی مناسب را در اختیار گمرك قرار دهد.

*توزیع مرسولات و دریافت حقوق ورودی
بر اساس این قانون ، حقوق ورودی مرسولات وارده از خارج توسط گمرك وصول میشود. مرسولات قابل توزیع به وسیله پست با صدور پروانه یا پته توسط مأموران گمرك تعیین و در دفتر مخصوص ثبت و پروانه یا پته گمركی به همراه صورتحساب وجوه متعلقه به پست تحویل می شود. ادارات پست پس از وصول حقوق ورودی، وجوه دریافتی را به حساب گمرك واریز و حداكثر ظرف بیست روز از تاریخ تحویل صورتحساب با گمرك تسویه حساب می نمایند. وجوه واریز شده به درآمد قطعی منظور میگردد.

*فروشگاه های آزاد
طبق این قانون، فروشگاه های آزاد فروشگاه هایی است كه توسط بخش غیردولتی تحت نظارت گمرك در فرودگاه های بین المللی و سایر فرودگاه هایی كه پرواز خارجی دارند و بنادر و مبادی زمینی دایر می شوند و اجازه داده می شود كه در آنها كالاهای خارجی با معافیت از پرداخت حقوق ورودی و كالاهای داخلی، به مسافرین ورودی یا خروجی یا خدمه وسایل نقلیه ورودی و خروجی فروخته شود.

*وسایل نقلیه برای مقاصد تجاری
بر اساس این قانون ، وسایل نقلیه برای مقاصد تجاری» به شناور، وسیله نقلیه آبی خاكی (هاوركرافت)، هواپیما، وسایل نقلیه جادهای و ریلی كه در حمل ‌و نقل بین المللی برای حمل اشخاص و كالا به صورت تجاری، مورد استفاده قرار می گیرد، به همراه مقدار متعارف لوازم یدكی، ملزومات و تجهیزات، مواد روان كننده و سوخت موجود در باك های استاندارد كه با این وسایل نقلیه حمل می شوند اطلاق می گردد. این اصطلاح شامل محفظه های حمل بار یا بارگُنج(كانتینر) نیز می شود.

*رویه انتقالی
بر این اساس، به انتقال كالاها تحت نظارت گمرك از وسیله حمل ورودی به وسیله حمل خروجی در محدوده یك گمرك كه همان گمرك ورودی و خروجی از قلمرو گمركی است رویة انتقالی اطلاق می شود. این انتقال به صورت مستقیم و یا غیرمستقیم انجام می شود كه وسایل حمل ورودی و خروجی همزمان یا با فاصله زمانی در محدوده یك گمرك حضور دارند تا عمل انتقال انجام گیرد.

*رویه كران‌بری (كابوتاژ)
همچنین كران‌بری(كابوتاژ) رویه ای است كه براساس آن كالای داخلی از یك گمرك مرزی به گمرك مرزی دیگر در قلمرو گمركی از راه دریا یا رودخانه های مرزی حمل می شود. كالایی كه از لحاظ نزدیكی راه با رعایت صرفه تجاری از یك نقطه به نقطه دیگر قلمرو گمركی از راه های زمینی مجاز با عبور از خاك كشور خارجی و همچنین كالایی كه از راه دریا یا رودخانه های مرزی به مناطق آزاد حمل می شود در صورتی كه برای مصرف در این مناطق باشد نیز مشمول مقررات كران‌بری(كابوتاژ) می شود. در این موارد هرگاه كالای كران‌بُرد (كالای كابوتاژی) با وسایل نقلیه داخلی حمل شود وسیله نقلیه نیز تابع رویه كالای كران‌بُرد (كالای كابوتاژی) است.
این قانون فوق مشتمل بر 165 ماده است.

خبرهای مرتبط