ژئوپارك قشم؛ تجلی پیوند زیبایی و شگفتی طبیعت

قشم- تاج محمد كاظمی - ژئو پارك قشم به عنوان یكی از مركز مهم گردشگری دركشور است كه پیوند زیبایی و شگفتنی طبیعت درآن تجلی پیدا كرده است.

به گزارش ایرنا، در جای جای ایران اسلامی زیبایی طبیعت با شگفتی خاص هرمنطقه پیوند خورده واین رغبت گردشگران و پژوهشگران را برای دیدن این مناطق بكردو چندان می كند.

انسان وقتی بعد از یك روز گرم هنگام غروب آفتاب در طول سواحل زیبای جزیره قشم قدم می زند، حسی زیبا، مطبوع و جذاب به او دست می دهد.

زیبایی این حس از دل طبیعت زیبای این جزیره برمی خیزد، طبیعتی كه نقطه به نقطه آن سرشار از زیبایی، شگفتی و لطافت است.

كسانی كه زیبایی ها را نه در ظاهر كه در باطن پدیده ها می بینند، در قشم از دیدن این همه زیبایی سیر نمی شوند.

این زیبایی ها را در آرامش، امنیت، سكوت و خلوتی این جزیره به خوبی می توان دید، آرامشی كه آرام بخش دلهاست، امنیتی كه روح بخش جان هاست، سكوتی كه تسكین دردهاست و خلوتی كه برآمده از نظم و دقت در كارهاست.

تلفیق این فضا با معجونی از شگفتی های طبیعت باعث شده است تا این جزیره به یك پارك زیبا مملو از شگفتی ها تبدیل شود.

این پارك ژئوپارك نیست اما ژئوپارك قشم در این پارك متولد شده است .

ژئوپارك چیست؟
سازمان علمی فرهنگی یونسكو، ژئوپارك را یك محدوده معین جغرافیایی تعریف می‌كند كه شامل چند پدیده خاص و زیبای زمین‌شناسی است و در این محدوده ممكن است علاوه بر جاذبه‌های زمین‌شناسی تعدادی جاذبه‌های طبیعی، فرهنگی، هنری و تاریخی هم وجود داشته باشد
طبق این تعریف تاكنون بالغ بر77ژئوپارك در دنیا از سوی یونسكو به ثبت رسیده است كه ژئوپارك قشم به عنوان تنها ژئوپارك ایران وخاورمیانه یكی از آنهاست.

درباره ویژگی ها و جاذبه های جزیره قشم كه به ایجاد این ژئوپارك كمك شایانی كرده است یك كارشناس مسئول ژئوتوریسم و ژئوپارك سازمان زمین شناسی كشور گفت: ایران به علت قرار گرفتن در محل تلاقی چند پدیده زمین شناسی از یك موقعیت منحصر بفرد در دنیا برخوردار است كه نماد این موقعیت را می توان در جزیره قشم مشاهده كرد.

علیرضا امری كاظمی با اشاره به اینكه مجموعه ای از این پدیده ها در جزیره قشم جمع شده كه نظیر آن را كمتر می توان در دنیا پیدا كرد،
افزود: از هشت گروه پدیده زمین شناسی شامل "زمین ساخت"، "فرسایش"، "رسوب شناسی"، "زمین شناسی مهندسی"، "زمین شناسی فرهنگی"،" نمونه های زمین شناختی"،"آذرین و دگرگونی" و "چشم اندازهای زمین شناختی" هفت گروه در جزیره قشم وجود دارد.

وی تصریح كرد: در این جزیره لایه هایی از نمك دیده شده كه قدمت آن چند صد میلیون سال تخمین زده می شود و بازدید از غار منحصر بفرد آن كه تماما از نمك تشكیل شده است برای بسیاری از زمین شناسان دنیا یك آرزو بشمار می رود.

امری كاظمی دو هدف عمده از تاسیس ژئوپارك در قشم را توسعه اقتصادی جوامع محلی از راه گردشگری زمین شناختی و بالا بردن دانش و آگاهی عمومی در رابطه با علوم زمین اعلام كرد و یاداور شد: تبیین ارزش و اصالت زمین وطبیعت در اندیشه همگان و جلب مشاركت همگانی در حفاظت و نگهداری میراث زمین شناختی نیز از اهداف دیگر تاسیس این ژئوپارك است.

وی با تاكید بر مزایای اقتصادی، آموزشی، فرهنگی و درمانی ژئوپارك قشم از شناسایی 20نقطه در ایران موسوم به "ژئوسایت" خبر داد و خواستار همكاری دستگاه های ذیربط در خصوص انجام پژوهش، حفاظت و ثبت جهانی آنها شد.

"قشم سرشار از تنوع گیاهی و جانوری تنوع "
درهرشرایط ودرهر مقوله هم زیبایی و هم شگفتی را به همراه داشته است و قاعدتا تنوع در گیاهان و جانوران در هرمنطقه می تواند زیبایی و شگفتی را در آن منطقه مضاعف سازد.

یك دانشجوی دوره دكترای زیست شناسی دریا ارتباط ایران از طریق دریا با شبه جزیره هند، اروپا، آسیای مركزی و شبه جزیره عربستان را عامل وجود گونه های مختلف گیاهی و جانوری هندی، اروپایی، آفریقایی، آسیایی و عربی در ایران دانست.

محمد شریف رنجبر جزیره قشم را به عنوان نمادی از ایران سرشار از این تنوع گیاهی و جانوری خواند وگفت: در این جزیره گونه های مشترك با استرالیا و حتی قطب جنوب نیز مشاهده شده است.

وی جزیره قشم را از نظر داشتن تنوع زیستی در ایران منحصر بفرد اعلام كرد وگفت: این بزرگترین مزیت برای تاسیس ژئوپارك در این جزیره بوده است.

به گفته وی معنا و مفهوم تنوع زیستی این است كه در جزیره قشم پروتئین ها و ژن های متنوعی وجود دارد.

وجود 220گونه پرنده در قشم رنجبر همچنین وجود مرجان ها، جنگل حرا، كوچكترین و بزرگ ترین پستاندار دنیا و انواع گونه های جانوری وگیاهی دیگر را در جزیره قشم یك موهبت طبیعی برای ایران خواند و از وجود 220گونه پرندگان در این جزیره خبر داد كه به گفته وی نیمی از این تعداد آبزی هستند.

وی قشم را بهترین نقطه دنیا برای دیدن پستانداران دریایی دانست و درباره جاذبه های گردشگری این جزیره هم گفت: غواصی و دنیای زیرآب، ارتباط بین دریا وزندگی، خوراك های دریایی و صید وصیادی از جمله این جاذبه هاست.

به گفته وی پرورش میگو، صدف و مروارید هم از جمله پتانسیل های این جزیره است و ویژگی های معماری و امكانات خاص این جزیره برای تحقیقات دریایی موقعیت منحصر بفردی را برای آن بوجود آورده است.

این متخصص زیست شناسی دریا همچنین نسبت به خطرهایی كه این طبیعت بی نظیر قشم را تهدید می كند هشدار داد وگفت: نشت نفت وگازوئیل، صید غیراصولی، انباشت زباله و برخی عوامل طبیعی از جمله این خطرها محسوب می شود.

رنجبر ساخت برخی از اسكله ها را كه به زعم وی بدون مطالعه دقیق ساخته شده است را عامل نابودی پهنه وسیعی از مرجان ها دانست و تصریح كرد: ارزش ریالی یك متر مربع مرجان بالغ بر 470میلیون ریال برآورد شده است كه متاسفانه یك صیاد در اثر ندانم كاری بخاطر یك لنگر 300یا 400هزار ریالی بخش وسیعی از مرجان ها را نابود می كند.

"هشدار درباره بی توجهی به ژئوپارك"
مشاور طرح "ژئوپارك" قشم ضمن هشدار به مسئولان ذیربط این طرح در خصوص امكان خروج این ژئوپارك از شبكه جهانی ژئوپارك های یونسكو بخاطر برخی بی توجهی ها و كاستی ها گفت: سرمایه گذاری ها در جزیره قشم نباید به بهاء تخریب طبیعت بی بدیل این جزیره تمام شود.

مازیار قاسمی نژاد عبدالملكی از اختصاص دو "ژئوكمپ" برای سرمایه گذاری كلان در جزیره قشم خبر داد و افزود: سازمان منطقه آزاد قشم قبول كرده است كه بخش بزرگی از اراضی خود را در اختیار طرح های گردشگری قرار دهد.

وی با ذكر این مطلب كه یك سرمایه گذار برای سرمایه گذاری در یكی از این دو"ژئوكمپ" اعلام آمادگی كرده است به اجرای طرحی تحت عنوان "ژئوسنتر قشم" اشاره كرد ویادآور شد: این طرح در محدوده ای به مساحت شش هزار مترمربع و با هزینه ای افزون بر 50میلیارد ریال در محلی بین دو روستای طبل و سلخ از توابع بخش شهاب قشم توسط سازمان منطقه آزاد قشم به اجرا درمی آید.

"میراث فرهنگی در قشم"
طبیعی است ژئوپارك صرفا با غنی بودن طبیعت و عوامل طبیعی مناطق تحت پوشش آن پایدار نخواهد ماند بلكه همانطور كه در تعریف یونسكو از ژئوپارك آمده است جاذبه های فرهنگی و تاریخی نیز در این مجموعه از جایگاه والایی برخوردار است.

رییس اداره میراث فرهنگی سازمان منطقه آزاد قشم یكی از جنبه های مهم میراث فرهنگی را در قشم جوامع محلی دانست وگفت: میراث فرهنگی یك موضوع بعد از توسعه نیست بلكه موضوعی است كه مردم همیشه با آن برخورد داشته ودارند.

عبدالرضا دشتی زاده وجود تعداد زیاد بادگیر، آب انبار، چاه ها و سازه های تاریخی و معماری خاص را در جزیره قشم نشانه این ارتباط دانست و افزود: مرمت این مكان ها خدمت به جامعه محلی است .

وی نابودی نیمی از چاه های تاریخی در لافت، تبدیل قلعه پرتغالی های قشم به مكان تجمع افراد معتاد و انباشت زباله و رها شدن قبرستان انگلیسی ها به حال خود در قشم را بی توجهی به میراث فرهنگی كشور خواند و در خصوص برخی اقدامات كشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس هم مبنی بر جعل هویت و تاریخ برای خود با سوء استفاده از آثار باستانی ایرانی هشدار داد.

دشتی زاده با طرح این سئوال كه اگر كودكان ایرانی افتخارات ملی خود را نشناسند چگونه می توانند از هویت و امنیت ملی خود دفاع كنند، خواستار برخورد جدی وعملی مراجع مسئول ذیربط كشورمان با اینگونه اقدامات شد.

به گفته وی درصورت بی توجهی مقامات مسوول كشورمان به اینگونه اقدامات، مشكلات بزرگی گریبانگیر نسل های بعدی جامعه ما خواهد شد.

گحفاظت از ژئوپارك قشم"
رییس مجموعه "ژئوپارك" سازمان منطقه آزاد قشم حفاظت و نگهداری از این موهبت طبیعی را وظیفه همه بخصوص مردمان بومی ساكن در محدوده این مجموعه دانست.

محمد رضا قاسمی نژاد با تاكید بر نقش بی بدیل دانش وآگاهی در انجام هرچه بهتر این وظیفه، نقش دانش آموزان، معلمان و نهادهای مردمی مانند شوراها را در انتقال مفاهیم زیست محیطی به مردم بسیار مهم خواند.

به گفته وی افزون بر 11هزار نفر در غرب جزیره قشم زندگی می كنند كه همه آنها حافظ محیط طبیعی منحصر بفرد "ژئوپارك" قشم محسوب می شوند.

قاسمی نژاد وسعت این "ژئوپارك " را افزون بر 300كیلومترمربع اعلام كرد و یادآور شد: این مجموعه در سال 1385به عضویت شبكه جهانی ژئوپارك های یونسكو درآمده است.

وی سه هدف عمده دست اندركاران ژئوپارك قشم را حفاظت، آموزش و توسعه پایدار محدوده تحت پوشش آن دانست و تصریح كرد: در چنین توسعه ای همه ما باید تلاش كنیم همانطور كه از منابع موجود این محدوده استفاده و كسب درآمد می كنیم، مصرف این منابع را طوری مدیریت كنیم تا نسل های بعد از ما هم بتوانند از آن استفاده و كسب درآمد بكنند.

"الگوگیری از تجربیات موفق"
مدیرعامل سازمان منطقه آزاد قشم مشاركت مردم بومی این جزیره را در حفاظت از محیط طبیعی ضروری خواند و گفت: به این هدف نائل نخواهیم شد مگر اینكه دانش و آگاهی این مردم در زمینه محیط زیست افزایش یابد.

سیدرضا موسوی با اشاره به لزوم برنامه ریزی منسجم در زمینه شناسایي جاذبه ها و توانمندی های قشم استفاده از ظرفیت بخشهاي مختلف گردشگری را یكی از اهداف كلان منطقه آزاد قشم در این حوزه اعلام كرد و گفت: رویكرد اصلي ما در توسعه این صنعت، الگوگیري از تجربیات موفق مناطق مختلف كشور و یا سایر كشورهاي اسلامي در جذب گردشگر است.

وی یادآور شد: این سازمان با پرداختن به بخشهاي میراث طبیعي، گردشگري و ژئوپارك جهاني قشم براي معرفی بهتر این منطقه در ابعاد ملی و فراملی، به دنبال تغییر نگرش و ایجاد یك موج جدید در زمینه شناساندن بهتر جزیره قشم است.

در دنیا در19كشور 77 "ژئوپارك" وجود دارد كه چین، ایتالیا و انگلستان هركدام به ترتیب با 24، هفت و هفت ژئوپارك" بیشترین تعداد این مجموعه را دارا هستند و ژئوپارك قشم از لحاظ تنوع پدیده هاي زمین شناسي و به دنبال آن تنوع سایت ها نسبت به سایر ژئوپارك ها ی دنیا جایگاه بهتري دارد.
ك/4
1871/668

خبرهای مرتبط