دوکوهک؛ زيستگاهي امن براي پرندگان خاورميانه

اينجا تا چشم کار مي کند،پرنده مي‌بيني که منقار به زمين مي‌زنند و تو در تعجبي که اينها در اين زمين ناهموار دنبال چه مي گردنند.بله اينجا پارک پرندگان قشم است و قرار است ما درباره بخشي از اين پارک به نام "دوکوهک " بنويسيم که به گفته يکي از کارشناسان يونسکو يکي از زيستگاه مهم غذايي براي پرندگان خاورميانه به شمار مي‌رود. هر چند ما براي ديدن پارک پرندگان و به ويژه "دوکوهک" اوج گرماي تابستان را به ناچار انتخاب کرديم اما ديدن اين منطقه حتي در تابستان خالي از لطف نيست.

جزيره اي براي پرندگان

تا آنجا که به پرندگان مربوط مي‎شود، جزيره قشم براي پرندگان آبزي و زميني اهميت ويژه دارد. وجود بسترهاي بسيار مناسب شني،گلي و درختان حرا از لحاظ تغذيه براي تعداد زيادي از پرندگان آبزي مثل پليکان پاخاکستري، باکلان بزرگ، حواصيل‌ها و نوک پاروئي(کفچه نوک)، فلامينگوي بزرگ و ديگر پرندگان ساحلي از قبيل کاکائي‎ها و پرستوهاي دريايي اهميت فراوان دارد.

به عنوان مثال حواصيل ساحلي، نوک پارويي، صدف خور، خرچنگ خور، گيلانشاه بزرگ، تليله نوک پهن و پرستوي دريايي نوک کاکايي که اغلب آنها تنها به عنوان ميهمانان زمستاني و مهاجران عبوري يافت مي‎شوند؛ اما 15 گونه از آنها براي زاد و ولد باقي مي‎مانند. نکته قابل توجه جمعيت زياد حواصيل‌ها، اگرت‌ها و نوک پاروئي و نيز جمعيت‎هاي کوچک تر خرچنگ خور و چاخ لق هندي در جزيره قشم است.

حرا؛اسم نام آشنا براي پرندگان آبزي

اهميت جنگل‎هاي حرا در طول ساحل شمالي قشم براي پرندگان آبزي مهاجر از ديرباز مشخص بوده است و يکي از دلايل اصلي ايجاد منطقه حفاظت شده در سال 1973 و عضويت در کنوانسيون رامسر در سال 1975 نيز همين بوده است.

حرا درختي است که بر اساس يک روايت افسانه‌اي، از اشک چشم انسان روئيده است.اين درختچه بيشتر در آب‌هاي جنوبي ايران مي‌رويد که در اين ميان جنگل‌هاي هميشه سبز دريايي حرا در حاشيه شمال غربي قشم، از زيباترين گردشگاه‌هايي است که همچون نگيني در پهنه نيلگون خليج فارس، چشم‌ها را مي‌نوازد و دوستداران طبيعت را به تماشاي خويش فرا مي‌خواند.

بررسي پرندگان آبزي و سرشماري آنها در اين مناطق در اغلب زمستان‌ها از دهه 1970 تاکنون توسط پرسنل سازمان محيط زيست صورت پذيرفته است. با اين حال شناخت اهميت بسترهاي گلي در طول ساحل شمال شرقي جزيره بين شهر قشم و درگهان اخيرا تنها و توسط دفتر مديريت محيط زيست منطقه آزاد قشم صورت گرفته است . اين محل اخيرا به عنوان منطقه حفاظت شده پرندگان تعيين شده است.

در واقع پهنه هاي گلي بعد از جنگل هاي پرباران استوائي، صخره‌هاي مرجاني و جنگل هاي حرا چهارمين زيست گاه حاصلخيزدر دنيا بوده که توليد و بازدهي بالا از ويژه گي هاي شاخص اين زيستگاه است .

با بازديدي که کلوديا Claudia Eckhartd کارشناس يونسکو و عضو هئت مديره ژئوپارک برگستراس اُدنوالد آلمان از اين مکان داشت از چشم انداز زيباي اين منطقه ، تنوع بالاي پرندگان و جمعيت آنها بسيار شگفت زده شد و حتي پيشنهاد داد اين مکان به ژئوپارک جزيره قشم اضافه شود .

در سال 1382 دفتر مديريت محيط زيست پيشنهادي را در زمينه احداث پارک پرندگان در ساحل شمال شرقي جزيره و شامل کردن پهنه‎هائي از بسترهاي گلي بين جزر و مدي ميان شهر قشم و روستاي درگهان ارائه کرد که مورد تائيد مديريت QFA نيز قرار گرفت.

اين پارک حدود 11 کيلومتر از غرب به شرق و 500 متر به طرف دريا و فراتر از حد مد دريا امتداد مي‏يابد و يک نوار 120 متري بالاتر از آن را (با مساحت مجموع 680 هکتار)‌ نيز شامل مي شود.

اين منطقه يکي از مهمترين مناطق براي پرندگان آبزي مهاجر در جزيره است و تعداد زيادي پليکان پاخاکستري فلامينگوهاي بزرگ، نوک پاروئي، حواصيل‎ها، پرندگان کنار آب چر، پرندگان و پرستوهاي دريايي نيز در ميان آنها ديده مي‏شود.

اين مکان منطقه مهمي براي ماهيگيري است، لذا تعدادي مشتا (نوعي دام صيادي ثابت) که تداخلي با وضعيت پارک ندارد، در اين منطقه ديده مي شود اما ساخت دام‏هاي بيشتر ممنوع خواهد بود. اميد مي‏رود در آينده يک مرکز تحقيقات جهت پژوهش و تحقيق پژوهشگران، محققان و دانشجويان در مجاورت پارک احداث شود.

خبرهای مرتبط